અમેરિકાની નવી વેપાર નીતિથી ભારત પર સંકટ? 100% ટેરિફની ચર્ચાએ વધારી ચિંતા

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વેપાર નીતિઓ આબરુ વખત વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. ભારત સહિત રશિયન ઊર્જાની ખરીદી ચાલુ રાખનારા દેશો સામે 100 ટકા સુધીના ટેરિફ લગાવવાની શક્યતાને લઈને ચર્ચા તેજ બની છે. જોકે નોંધનીય બાબત એ છે કે આ દર હજુ અમલમાં આવ્યો નથી.

હાલમાં અમેરિકાની સેનેટમાં એક બિલ આગળ વધ્યું છે, જે રાષ્ટ્રપતિને આવી કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપી શકે છે. આ દરમિયાન ચીન પણ સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકામાં આ બિલને આગળ વધારવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે.

તાજેતરમાં અમેરિકાની સેનેટે એક દ્વિપક્ષીય બિલને આગળ વધાર્યું છે. આ બિલનો હેતુ રશિયા પર આર્થિક દબાણ વધારવાનો છે. જો આ કાયદો અંતિમ સ્વરૂપ ધારણ કરશે, તો રાષ્ટ્રપતિને રશિયન ઊર્જા ખરીદતા દેશો સામે 100 ટકા સુધીનો ટેરિફ લગાવવાનો અધિકાર મળી શકે છે. ભારત અને ચીન બંને એવા દેશોમાં સામેલ છે, જે હજુ પણ રશિયા પાસેથી ઊર્જાની ખરીદી કરે છે. જોકે આ ટેરિફ આપમેળે લાગશે નહીં, પરંતુ તે ભવિષ્યમાં ઉપયોગ કરી શકાય તેવી સત્તા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારતની સાથે ચીન પણ રશિયન તેલનો મોટો ખરીદદાર છે. જો અમેરિકા કડક ટેરિફ અથવા વેપારી પ્રતિબંધો અમલમાં મૂકે છે, તો તેની સીધી અસર ચીનના નિકાસકારો અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર પડી શકે છે. વેપાર યુદ્ધ વધુ ગંભીર બનવાની આશંકા વચ્ચે ચીન પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે અને સંભવિત અસરનું મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે.

અમેરિકામાં ધારાસભાકીય પ્રક્રિયા આગળ વધી રહી છે. બિલને સેનેટમાં સમર્થન મળ્યા બાદ હવે આગળની રાજકીય અને કાનૂની પ્રક્રિયા મહત્વપૂર્ણ રહેશે. સાથે જ ટ્રમ્પ પ્રશાસન પણ વેપાર નીતિને વધુ કડક બનાવવાના વિકલ્પો પર કામ કરી રહ્યું છે.

ભારત સરકારે અત્યાર સુધી અમેરિકાની સાથે વેપાર અને ટેરિફ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વાતચીત ચાલુ રાખી છે. તાજેતરમાં ભારતને અમેરિકાની Section 301 પ્રક્રિયામાં અંતિમ નિર્ણય મુજબ 10 ટકા વધારાના ટેરિફના નીચલા સ્તરમાં સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, જે શરૂઆતમાં પ્રસ્તાવિત દર કરતાં ઓછું છે. ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વ્યાપક વેપાર કરાર અંગે પણ ચર્ચા ચાલુ છે.

જો અમેરિકા કડક ટેરિફ લાગુ કરે તો તેની અસર માત્ર ભારત અને ચીન સુધી મર્યાદિત નહીં રહે. વૈશ્વિક વેપાર, ક્રૂડ ઓઇલ, સપ્લાય ચેઇન અને શેરબજારોમાં અસ્થિરતા જોવા મળી શકે છે. હાલ રોકાણકારો અને ઉદ્યોગો અંતિમ નિર્ણયની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

હાલની પરિસ્થિતિમાં ભારત પર 100 ટકા ટેરિફ લાગ્યો નથી. ચર્ચા એક પ્રસ્તાવિત કાયદાને લઈને છે, જે ભવિષ્યમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને કડક વેપારી પગલાં ભરવાની સત્તા આપી શકે છે. તેથી આ મુદ્દે સત્તાવાર નિર્ણય આવે ત્યાં સુધી તેને સંભવિત જોખમ તરીકે જ જોવો જોઈએ, ન કે અમલમાં આવેલા પગલા તરીકે. ભારત, અમેરિકા અને અન્ય વૈશ્વિક ભાગીદારો વચ્ચે ચાલી રહેલી વેપાર ચર્ચાઓ હવે આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દાની દિશા નક્કી કરશે.