જિયો પ્લેટફોર્મ્સના આઈપીઓનો માર્ગ થયો સાફ, સેબીની મંજૂરી બાદ ભારતનો સૌથી મોટો ઇશ્યૂ બનશે

By Teri meri bat TeamAugust 29, 2026
જિયો પ્લેટફોર્મ્સના આઈપીઓનો માર્ગ થયો સાફ, સેબીની મંજૂરી બાદ ભારતનો સૌથી મોટો ઇશ્યૂ બનશે

Photo: Teri meri bat Team

AI Key Highlights
  • રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ડિજિટલ અને દૂરસંચાર શાખા, જિયો પ્લેટફોર્મ્સને ભારતીય પ્રતિભૂતિ અને વિનિમય બોર્ડ (સેબી) તરફથી તેના પ્રસ્તાવિત જાહેર ભરણા માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે.
  • આ ઇશ્યૂ આશરે ૩૭,૭૦૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવે છે, જે ભારતીય મૂડીબજારના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો ઇશ્યૂ બની શકે છે, જે હ્યુન્ડાઈ મોટર ઇન્ડિયાના અગાઉના વિક્રમને પાછળ છોડી દેશે.
  • આ જાહેર ભરણું સંપૂર્ણપણે નવા શેરનું હશે, જેમાં હાલના રોકાણકારો શેર વેચશે નહીં.
  • એકત્ર થયેલી રકમનો મોટો હિસ્સો, લગભગ ૨૭,૫૦૦ કરોડ રૂપિયા, રિલાયન્સ જિયો ઇન્ફોકોમના દેવાની ચુકવણી માટે અને બાકીની રકમ સામાન્ય વ્યવસાયિક જરૂરિયાતો માટે ઉપયોગમાં લેવાશે, જે કંપનીની નાણાકીય સ્થિતિને મજબૂત કરશે.
  • જિયો પ્લેટફોર્મ્સ, જે જૂન ૨૦૨૬ સુધી ૫૩.૩ કરોડથી વધુ ગ્રાહકો અને ૨૬.૮૫ કરોડ ૫G યુઝર્સ સાથે વિશાળ ગ્રાહક આધાર ધરાવે છે, તે માત્ર મોબાઇલ સેવાઓ પૂરતું મર્યાદિત નથી, પરંતુ સ્થિર ઝડપી ઇન્ટરનેટ, વાદળ આધારિત સેવાઓ, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા અને ઉદ્યોગો માટેની અદ્યતન જાળ સેવાઓમાં પણ વિસ્તરી રહ્યું છે.
ભારતીય મૂડીબજારમાં એક ઐતિહાસિક ઘટનાની તૈયારી શરૂ થઈ ગઈ છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝની ડિજિટલ અને દૂરસંચાર શાખા જિયો પ્લેટફોર્મ્સને ભારતીય પ્રતિભૂતિ અને વિનિમય બોર્ડ તરફથી તેના પ્રસ્તાવિત જાહેર ભરણા માટે અંતિમ નિરીક્ષણ મળી ગયું છે. અંદાજે ૩૭,૭૦૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવાની યોજના ધરાવતો આ જાહેર ઇશ્યૂ જો અપેક્ષિત કદ સાથે બજારમાં આવે તો તે ભારતના ઇતિહાસનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો જાહેર ઇશ્યૂ બની શકે છે. નિયામક સંસ્થાએ ૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ જિયો પ્લેટફોર્મ્સના પ્રસ્તાવિત જાહેર ભરણા સંબંધિત દસ્તાવેજો પર અંતિમ નિરીક્ષણ આપ્યું હતું. કંપનીએ જૂન મહિનામાં પ્રારંભિક દસ્તાવેજો જમા કરાવ્યા હતા. આ મંજૂરી બાદ હવે કંપની જાહેર ઇશ્યૂની અંતિમ તૈયારીઓ તરફ આગળ વધી શકે છે. અહેવાલો અનુસાર જિયો પ્લેટફોર્મ્સ જાહેર ભરણા દ્વારા આશરે ૩૭,૭૦૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરી શકે છે. જોકે અંતિમ ઇશ્યૂ કદ અને શેરની કિંમત જાહેર ભરણું શરૂ થવાના સમયે નક્કી કરવામાં આવશે. કંપની કુલ ૨૭ કરોડ સુધીના નવા શેર જારી કરવાની યોજના ધરાવે છે. જાહેર ભરણા પછી આ નવા શેર કંપનીની કુલ હિસ્સેદારીના આશરે ૨.૯ ટકા જેટલા હશે. દરેક શેરની અંકિત કિંમત ૧૦ રૂપિયા રાખવામાં આવી છે, જ્યારે રોકાણકારો માટેની અંતિમ કિંમત માંગ આધારિત પ્રક્રિયા દ્વારા નક્કી થશે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સની પ્રસ્તાવિત જાહેર ભરણામાં એક મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે હાલના રોકાણકારો શેર વેચવાના નથી. સંપૂર્ણ ઇશ્યૂ નવા શેરનું જ હશે.આનો અર્થ છે કે જાહેર ભરણા દ્વારા મેળવેલી રકમ સીધી કંપનીને મળશે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અથવા જિયોના અન્ય મોટા રોકાણકારો આ પ્રક્રિયામાં પોતાના હાલના શેર વેચીને પૈસા નહીં મેળવે. આ વાત રોકાણકારો માટે મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે કંપની આ પૈસાનો ઉપયોગ પોતાના વ્યવસાયની નાણાકીય સ્થિતિ મજબૂત કરવા કરવાની યોજના ધરાવે છે.જાહેર ભરણાથી મળેલી રકમનો મોટો હિસ્સો રિલાયન્સ જિયો ઇન્ફોકોમની દેવાની ચુકવણી માટે વાપરાશે. કંપનીના પ્રારંભિક દસ્તાવેજ અનુસાર, જાહેર ભરણાથી મળેલી નેટ રકમમાંથી લગભગ ૨૭,૫૦૦ કરોડ રૂપિયા રિલાયન્સ જિયો ઇન્ફોકોમના કેટલાક બાકી દેવાની સંપૂર્ણ અથવા આંશિક ચુકવણી માટે વાપરવામાં આવશે. બાકીની રકમ સામાન્ય વ્યાવસાયિક જરૂરિયાતો માટે વપરાશે. દેવાની ઘટાડાથી કંપનીનો વ્યાજ ખર્ચ ઘટી શકે છે અને ભવિષ્યમાં નવા ક્ષેત્રોમાં રોકાણ કરવાની નાણાકીય ક્ષમતા પણ મજબૂત થઈ શકે છે.હાલમાં ભારતનું સૌથી મોટું જાહેર ભરણું હ્યુન્ડાઈ મોટર ઇન્ડિયાએ કર્યું છે. કંપનીએ ૨૦૨૪માં લગભગ ૨૭,૮૫૯ કરોડ રૂપિયાનું જાહેર ભરણું કર્યું. જો જિયો પ્લેટફોર્મ્સનો ઇશ્યૂ અંદાજિત ૩૭,૭૦૦ કરોડ રૂપિયાનો હોય, તો તે આ વિક્રમને મોટા અંતરથી પાછળ છોડી દેશે. તેમજ રાષ્ટ્રીય શેરબજાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત આશરે ૩૦,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના જાહેર ભરણા કરતાં પણ જિયોના ઇશ્યૂ મોટો રહેશે. આથી જિયો પ્લેટફોર્મ્સનું બજારમાં આગમન માત્ર રિલાયન્સ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર ભારતીય મૂડીબજાર માટે ઐતિહાસિક ઘટના બની શકે છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સનું મૂલ્યાંકન જાહેર ભરણા દરમિયાન રોકાણકારો માટે મહત્વનું મુદ્દો રહેશે. અહેવાલો મુજબ મૂલ્યાંકનનો અંદાજ અલગ અલગ છે. કેટલાક અંદાજ મુજબ કંપનીનું મૂલ્યાંકન લગભગ ૯.૫ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ શકે છે, જ્યારે અન્ય અંદાજમાં તેનાથી વધુ મૂલ્યાંકનની શક્યતા છે. આંકડા સાથે જ મૂલ્યાંકનનો અંદાજ નક્કી થશે. જો કંપનીનું મૂલ્યાંકન ઊંચું રહે તો જિયો પ્લેટફોર્મ્સ ભારતની સૌથી મૂલ્યવાન સૂચિબદ્ધ કંપનીઓમાં સ્થાન મેળવી શકે છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સનું મોટું બળ તેનો વિશાળ ગ્રાહક આધાર છે. જૂન ૨૦૨૬ સુધી રિલાયન્સ જિયો ઇન્ફોકોમ પાસે ૫૩.૩ કરોડથી વધુ ગ્રાહકો હતા. આ કંપની એક જ દેશમાં કાર્યરત વિશ્વના સૌથી મોટા દૂરસંચાર સંચાલકોમાં બીજા સ્થાને છે. જિયોનો વ્યવસાય માત્ર મોબાઇલ સેવાઓ પર સીમિત નથી. કંપની સ્થિર ઝડપી ઇન્ટરનેટ, ઘરેલુ જોડાણ, વાદળ આધારિત સેવાઓ, કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા અને ઉદ્યોગો માટેની અદ્યતન જાળ સેવાઓમાં પણ વિસ્તાર કરી રહી છે. આ વિસ્તાર જિયોના ભવિષ્યના વિકાસ માટે મહત્વનો આધાર બની શકે છે.જિયો પ્લેટફોર્મ્સે ભારતમાં પાંચમી પેઢીની દૂરસંચાર જાળના વિસ્તરણમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે. જૂન ૨૦૨૬ સુધી કંપની પાસે ૨૬.૮૫ કરોડ પાંચમી પેઢીની સેવા વાપરતા ગ્રાહકો હતા. કંપની પાસે ચીનની બહાર સૌથી મોટી સ્વતંત્ર પાંચમી પેઢીની જાળ હોવાનું કહેવાય છે. આ ઉપરાંત સ્થિર તારરહિત જોડાણના ક્ષેત્રમાં પણ જિયોનો મોટો ગ્રાહક આધાર છે.આ જાળ કંપનીને કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તા, વાદળ આધારિત સેવાઓ અને અન્ય ડિજિટલ સેવાઓને ઝડપથી વિસ્તરણ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સના નાણાકીય પરિણામો પણ તેની જાહેર ભરણાની યોજના માટે મહત્વના રહેશે.નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ દરમિયાન કંપનીનો કર બાદનો નફો લગભગ ૧૫ ટકા વધીને ૩૦,૦૫૩ કરોડ રૂપિયા થયો હતો. આ સમયગાળા દરમિયાન વાર્ષિક આવક લગભગ ૧૪.૫ ટકા વધીને ૧,૪૬,૮૮૫ કરોડ રૂપિયા થઈ હતી. તાજેતરના ત્રિમાસિક ગાળામાં પણ કંપનીની વૃદ્ધિ ચાલુ રહી હતી. નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ના પ્રથમ ત્રિમાસિકમાં આવક વાર્ષિક ધોરણે લગભગ ૧૨ ટકા વધીને ૪૫,૯૬૧ કરોડ રૂપિયા થઈ હતી, જ્યારે નફો ૯.૨ ટકા વધીને ૭,૭૬૪ કરોડ રૂપિયા થયો હતો. આ આંકડા દર્શાવે છે કે જાહેર બજારમાં પ્રવેશ પહેલાં કંપનીનો મુખ્ય દૂરસંચાર અને ડિજિટલ વ્યવસાય સતત વૃદ્ધિ નોંધાવી રહ્યો છે. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ જિયો પ્લેટફોર્મ્સમાં સૌથી મોટો શેરધારક છે. જાહેર ભરણા પહેલાં, રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પાસે કંપનીમાં લગભગ ૬૬.૪૩ ટકા હિસ્સો હતો. આ સિવાય, દુનિયાની મોટી તકનીકી અને રોકાણ સંસ્થાઓએ પણ જિયો પ્લેટફોર્મ્સમાં અગાઉ રોકાણ કર્યું છે. મેટા સાથે જોડાયેલી સંસ્થાએ લગભગ ૯.૯૮ ટકા હિસ્સો રાખે છે અને ગૂગલ ઇન્ટરનેશનલ પાસે લગભગ ૭.૭૩ ટકા હિસ્સો છે. સાઉદી અરેબિયાનું જાહેર રોકાણ ભંડોળ, કેકેઆર, વિસ્ટા ઇક્વિટી, સિલ્વર લેક, મુબાદલા અને જનરલ એટલાન્ટિક જેવી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ પણ જિયો પ્લેટફોર્મ્સના રોકાણકારોમાંથી છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સે ૨૦૨૦માં મોટી તકનીકી અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી ઘણો પૈસા મેળવ્યો હતો. મેટાએ ૯.૯૯ ટકા હિસ્સા માટે ૪૩,૫૭૪ કરોડ રૂપિયાનો રોકાણ કર્યો, જ્યારે ગૂગલએ ૭.૭૩ ટકા હિસ્સા માટે ૩૩,૭૩૭ કરોડ રૂપિયા રોક્યા. અન્ય વૈશ્વિક રોકાણકારોએ પણ મળીને હજારો કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું. આ રોકાણોથી જિયો પ્લેટફોર્મ્સને દુનિયાભરમાં ઓળખ મળી, અને હવે જાહેર બજારમાં પ્રવેશ કંપનીના વિકાસનો આગળનો મોટો પગલું માનવામાં આવે છે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સનું જાહેર ભરણું રિલાયન્સ સમૂહ માટે પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. અહેવાલ મુજબ, આ રિલાયન્સ સમૂહનું ઘણા વર્ષો પછીનું મોટું જાહેર ભરણું હશે અને ગ્રાહક આધારિત વ્યવસાય માટે મહત્વપૂર્ણ બજાર પ્રવેશ બની શકે છે. મુકેશ અંબાણીએ પહેલા જિયોની બજાર નોંધણીને કંપની માટે મહત્વપૂર્ણ મૂલ્ય સર્જનનો તબક્કો કહ્યું હતું. જાહેર ભરણા દ્વારા સામાન્ય અને સંસ્થાકીય રોકાણકારોને જિયોના દૂરસંચાર અને ડિજિટલ વિકાસમાં સીધી ભાગીદારી કરવાની તક મળશે. પ્રારંભિક માહિતી અનુસાર, જાહેર ભરણાનો મોટો હિસ્સો વ્યક્તિગત નાના રોકાણકારો માટે હશે. અહેવાલ મુજબ, ઓછામાં ઓછા ૩૫ ટકા શેર વ્યક્તિગત નાના રોકાણકારોને ફાળવવામાં આવશે, અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો માટે પણ મોટો હિસ્સો રાખવામાં આવશે. હજુ સુધી રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના હાલના શેરધારકો અથવા કર્મચારીઓ માટે અલગ અનામત રાખવામાં આવશે કે નહીં તેની સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી.તેથી રોકાણકારોએ અંતિમ દસ્તાવેજ, કિંમતનો પટ્ટો અને ફાળવણીની શરતો જાહેર થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી પડશે. નિયામકની મંજૂરી મેળવવી એક અગત્યની કડી છે, પણ તેનો અર્થ એ નથી કે જિયો પ્લેટફોર્મ્સના શેર તરત જ ખરીદી માટે તૈયાર થઈ ગયા છે.હવે કંપનીને અંતિમ જાહેર ભરણા દસ્તાવેજો તૈયાર કરવા, શેર માટે કિંમતનો વિસ્તાર નક્કી કરવા, અરજીની તારીખો જાહેર કરવા અને અન્ય જરૂરી નિયમનકારી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની રહેશે. તેથી હાલ રોકાણકારો માટે સૌથી અગત્યની વાત જાહેર ભરણાની અંતિમ તારીખ અને કિંમતની જાહેરાત રહેશે.જિયોનું આગમન એ સમયે થઈ રહ્યું છે જ્યારે ભારતમાં નવા જાહેર ભરણા માટેનું બજાર સક્રિય છે. જાન્યુઆરીથી ઓગસ્ટ ૨૦૨૬ સુધીમાં લગભગ ૬૦ જાહેર ભરણા દ્વારા કુલ ૭૨,૧૬૫ કરોડ રૂપિયા એકત્ર થયા. ખાસ કરીને જુલાઈ અને ઓગસ્ટમાં બજારમાં ગતિવિધિ ખૂબ વધી. આ બે મહિનામાં ૩૩ ઇશ્યૂ દ્વારા લગભગ ૪૯,૫૯૨ કરોડ રૂપિયા એકત્ર થયા. જો જિયો પોતે લગભગ ૩૭,૭૦૦ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરે, તો તે ભારતીય પ્રાથમિક બજાર માટે ખૂબ મોટો સોદો સાબિત થશે. જિયો પ્લેટફોર્મ્સની મંજૂરી બાદ હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન તેની અંતિમ કિંમત અને મૂલ્યાંકનનો છે. કંપની પાસે વિશાળ ગ્રાહક આધાર, મજબૂત દૂરસંચાર વ્યવસાય અને ઝડપથી વિકસતા ડિજિટલ ક્ષેત્રો છે. પરંતુ રોકાણકારો માટે માત્ર કંપનીનું કદ પૂરતું નથી. જાહેર ભરણામાં શેર કયા મૂલ્યાંકન પર આપવામાં આવે છે તે પણ એટલું જ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો શેરની કિંમત ખૂબ ઊંચા મૂલ્યાંકન પર નક્કી થાય, તો બજારમાં નોંધાયા પછી વળતર અંગેની અપેક્ષાઓ પર અસર થઈ શકે છે. બીજી તરફ યોગ્ય મૂલ્યાંકન સાથે આવતો ઇશ્યૂ મોટા અને નાના બંને પ્રકારના રોકાણકારોમાં મજબૂત માંગ ઊભી કરી શકે છે.

More To Read