ખાવાનું બનાવતા ચપ્પુથી પણ ફેલાઈ શકે છે બીમારી! FSSAIની કડક ચેતવણી, તરત બદલો જૂના અને કાટ લાગેલા ચપ્પા
By Teri meri bat TeamJuly 1, 2026
Photo: Teri meri bat Team
AI Key Highlights
- ભારતની ખાદ્ય સુરક્ષા સંસ્થા FSSAI એ રસોડામાં ઉપયોગમાં લેવાતા જૂના, કાટ લાગેલા અથવા તૂટેલા ચપ્પા અને કટિંગ સાધનો અંગે ગંભીર ચેતવણી જારી કરી છે.
- સંસ્થાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આવા સાધનો ખોરાકમાં ભૌતિક, રાસાયણિક અને સૂક્ષ્મજીવજન્ય પ્રદૂષણનું કારણ બની શકે છે, જે ફૂડ પોઈઝનિંગ, પેટના ચેપ અને ઝાડા જેવી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓ નોતરી શકે છે.
- FSSAI એ તાત્કાલિક ધોરણે ક્ષતિગ્રસ્ત, કાટવાળા, તિરાડવાળા અથવા રંગ ઉતરી ગયેલા ચપ્પા બદલવાની સલાહ આપી છે.
- ખોરાકને હેન્ડલ કરવા, કાપવા, સ્લાઈસ કરવા, પ્રોસેસ કરવા અને પેકેજ કરવા માટે માત્ર ખાદ્ય-ગ્રેડ અને કાટ-રોધક સામગ્રીમાંથી બનેલા ચપ્પાનો જ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
- નિયમિત સફાઈ, સેનિટાઈઝેશન અને સાધનોની યોગ્ય જાળવણી પણ અનિવાર્ય છે.
જો તમે ઘરેથી અથવા રેસ્ટોરન્ટમાં રસોડામાં કામ કરો છો, તો ધ્યાન આપો. ભારતની ખાદ્ય સુરક્ષા સત્તાવાર સંસ્થા FSSAI દ્વારા એક મહત્વપૂર્ણ સૂચન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો તમારે રસોડામાં જૂના, કાટ લાગેલા અથવા તૂટેલા ચપ્પુ અથવા કટિંગ સાધનો વાપરવામાં આવે છે, તો તેનો ઉપયોગ તરત બંધ કરવો જોઈએ.
FSSAIની સલાહ એ છે કે જો ચપ્પુ અથવા કટિંગ સાધન કાટ લાગેલો, તૂટેલો, ચીપ પડેલો અથવા ખરાબ સ્થિતિમાં હોય, તો તેને તરત જ બદલવું જોઈએ. આવા સાધનો ખોરાકમાં ભૌતિક, રાસાયણિક અને સૂક્ષ્મજીવજન્ય પ્રદૂષણનું કારણ બની શકે છે, જે ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે.
ખોરાક તૈયાર કરતી વખતે સાફ અને યોગ્ય સાધનો વાપરવાથી ખોરાક પ્રદૂષણનું જોખમ ઘટી શકે છે. તેથી, તમારા રસોડામાં સાફ અને યોગ્ય સાધનો વાપરવાનું ધ્યાન રાખો અને તેને નિયમિતપણે સાફ કરો. આપણે બધાને આપણા સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ અને ખોરાક પ્રદૂષણથી બચવા માટે સાવધાની રાખવી જોઈએ.
FSSAIએ એક પરિપત્ર બહાર પાડ્યો છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ખોરાકને હેન્ડલ કરવા, કાપવા, સ્લાઈસ કરવા, પ્રોસેસ કરવા અને પેકેજ કરવા માટે માત્ર ખાદ્ય-ગ્રેડ અને કાટ-રોધક ચપ્પા અને કટીંગ સાધનોનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
આ સાથે જ, જો ચપ્પા પર કાટ, તિરાડો, રંગ ઉતરી જવો, કિનારીઓ તૂટી જવી અથવા કોઈપણ પ્રકારની ખામી દેખાય તો તેને તરત જ બદલી નાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. નિયમિત સફાઈ, સેનિટાઈઝેશન અને જાળવણી પણ ફરજિયાત છે.
ઘણા લોકો માને છે કે ચપ્પા એ માત્ર ખોરાક કાપવા માટેનું સાધન છે. પરંતુ જો તેની સપાટી પર કાટ, તિરાડો અથવા ગંદકી જમા થઈ જાય તો તેમાં બેક્ટેરિયા અને અન્ય હાનિકારક સૂક્ષ્મજીવો સરળતાથી વધી શકે છે.
ખાસ કરીને કાચુ માંસ, માછલી, શાકભાજી અને તૈયાર ખોરાક માટે એક જ ચપ્પુનો ઉપયોગ કરવાથી ક્રોસ-કન્ટામિનેશન થઈ શકે છે. આથી ફૂડ પોઈઝનિંગ, પેટના ચેપ, ઝાડા અને અન્ય બીમારીઓનું જોખમ વધી શકે છે.
ભારતીય ખાદ્ય સલામતી અને માનકોની સંસ્થા, FSSAI, દ્વારા ત્રણ મુખ્ય પ્રકારના પ્રદૂષણો ઓળખાયા છે જે આપણા આરોગ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
પ્રથમ પ્રકારનું પ્રદૂષણ ભૌતિક પ્રદૂષણ છે. જો ખોરાક બનાવતી વખતે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા ચપ્પાના ભાગો તૂટી જાય અથવા ધાતુના નાના કણ ખોરાકમાં ભળી જાય, તો તે સીધું આપણા શરીરમાં જઈ શકે છે અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઉભી કરી શકે છે.
બીજો પ્રકાર રાસાયણિક પ્રદૂષણ છે. ખોરાક બનાવતી વખતે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતા ચપ્પા પર કાટ, ધાતુના ઓક્સાઇડ, અથવા અન્ય યોગ્ય ન હોય તેવા કોટિંગમાંથી નીકળતા તત્વો ખોરાકને દૂષિત કરી શકે છે. આ રાસાયણિક પદાર્થો આપણા શરીરમાં જઈને ગંભીર કરી શકે છે.
ભલે આ સૂચનાઓ મુખ્યત્વે ખાદ્ય વ્યવસાયો માટે હોય, ઘરનાં રસોડામાં પણ આ સિદ્ધાંતોનું પાલન કરવાથી ફાયદો થાય છે.
ઘરમાં પણ કાટ લાગેલા છરી ટાળવા માટે, દરેક ઉપયોગ પછી છરીને સારી રીતે ધોઈને સૂકવવા અને કાચા અને તૈયાર ખોરાક માટે અલગ છરી રાખવાથી ચેપનું જોખમ ઘટાડી શકાય છે.
FSSAI એ રાજ્યના ખાદ્ય સલામતી અધિકારીઓને પણ નિરીક્ષણ દરમિયાન આવા સાધનો પર વિશેષ ધ્યાન આપવા જણાવ્યું છે. જો ખાદ્ય વ્યવસાયમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન જોવા મળે, તો ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ હેઠળ પગલાં લઈ શકાય.
જો તમે બહાર જમવા જાઓ અને રસોડામાં ગંદા અથવા કાટ લાગેલા સાધનોનો ઉપયોગ થતો જોશો, તો તમે સંબંધિત અધિકારીઓને ફરિયાદ કરી શકો છો.
સ્વચ્છ રસોડું અને સલામત ખોરાક એ દરેક ગ્રાહકનો અધિકાર છે.
Was this story interesting?
.webp)
