RBIના નવા નિયમો: લોન રિકવરી માટે કોલની મર્યાદા નક્કી, ગ્રાહકોને મળશે રાહત

લોન લેનારા કરોડો ગ્રાહકો માટે રાહતના સમાચાર છે. **ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)**એ લોન વસૂલાત (Loan Recovery) સંબંધિત નિયમોમાં મોટા ફેરફારો કરવાની જાહેરાત કરી છે. નવા નિયમો જાન્યુઆરી 2027થી અમલમાં આવશે, જેનો મુખ્ય હેતુ ગ્રાહકોને રિકવરી એજન્ટ્સ દ્વારા થતી હેરાનગતિથી બચાવવાનો અને લોન વસૂલાતની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાનો છે. નવા નિયમો હેઠળ હવે રિકવરી એજન્ટ્સ મનફાવે તેટલી વખત ફોન કરી શકશે નહીં, ધમકીભર્યું અથવા અપમાનજનક વર્તન કરી શકશે નહીં અને મોબાઇલ ફોન લોક કરવાની સુવિધા માત્ર ફોન ખરીદવા માટે લેવામાં આવેલી લોન (Device Loan) સુધી જ મર્યાદિત રહેશે. RBIના પ્રસ્તાવિત નિયમો અનુસાર, લોન વસૂલાત દરમિયાન ગ્રાહકો સાથે વ્યવહાર માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા બનાવવામાં આવી છે. મુખ્ય ફેરફારોમાં સામેલ છે: ગ્રાહકોને વારંવાર અથવા બિનજરૂરી ફોન કરીને પરેશાન નહીં કરી શકાય. અપમાનજનક ભાષા, ધમકી અથવા માનસિક દબાણ કરવાનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે. લોન વસૂલાત માટે નક્કી કરેલા સમયની બહાર સંપર્ક નહીં કરી શકાય. ગ્રાહકોની ગોપનીયતા અને સન્માનનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું ફરજિયાત રહેશે. તાજેતરમાં કેટલીક ફાઇનાન્સ કંપનીઓ લોનની ચૂકવણી ન થતાં મોબાઇલ ફોનને રિમોટલી લોક કરવાની સુવિધાનો ઉપયોગ કરતી હતી. RBIએ હવે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે: આ સુવિધાનો ઉપયોગ માત્ર મોબાઇલ ખરીદવા માટે લેવામાં આવેલી ડિવાઇસ લોનમાં જ થઈ શકશે. હોમ લોન, પર્સનલ લોન, વાહન લોન અથવા અન્ય કોઈ લોન માટે ગ્રાહકનો મોબાઇલ લોક કરી શકાશે નહીં. બેંકો અને નોન-બેન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (NBFCs)એ પોતાની લોન રિકવરી પ્રક્રિયામાં જરૂરી ફેરફારો કરવા પડશે. તેમને પોતાના રિકવરી એજન્ટ્સને નવા નિયમો મુજબ તાલીમ આપવી પડશે અને તમામ પ્રક્રિયાઓ RBIની માર્ગદર્શિકા અનુસાર ચલાવવી પડશે. ભલે RBI ગ્રાહકોને સુરક્ષા આપી રહ્યું હોય, પરંતુ લોનની સમયસર ચૂકવણી કરવાની જવાબદારી ગ્રાહકની જ રહેશે. જો કોઈ ગ્રાહકને રિકવરી દરમિયાન હેરાનગતિનો સામનો કરવો પડે, તો તે સંબંધિત બેંક, NBFC અથવા RBIની ફરિયાદ વ્યવસ્થા મારફતે ફરિયાદ નોંધાવી શકશે. RBIના આ નવા નિયમોનો હેતુ લોન વસૂલાતની પ્રક્રિયાને વધુ માનવીય, પારદર્શક અને જવાબદાર બનાવવાનો છે. જાન્યુઆરી 2027થી અમલમાં આવનારા આ ફેરફારો કરોડો લોનધારકો માટે રાહતરૂપ સાબિત થઈ શકે છે. હવે લોનની વસૂલાત દરમિયાન ગ્રાહકોને અનાવશ્યક ફોન, ધમકી કે હેરાનગતિનો સામનો ઓછો કરવો પડશે, જ્યારે ડિજિટલ અધિકારોની સુરક્ષાને પણ વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.