ભારતના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં ઐતિહાસિક બદલાવ! 135 વર્ષ જૂના કાયદાને બદલવા બિલ પાસ
By Teri meri bat TeamAugust 6, 2026
Photo: Teri meri bat Team
AI Key Highlights
- ભારત સરકારે દેશના બેંકિંગ કાયદાઓને આધુનિક ડિજિટલ યુગ સાથે સુસંગત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે.
- લોકસભાએ તાજેતરમાં બેંકર્સ બુક્સ એવિડન્સ બિલ, 2026ને મંજૂરી આપી છે, જે બ્રિટિશ શાસનકાળના 1891ના લગભગ 135 વર્ષ જૂના કાયદાનું સ્થાન લેશે.
- આ ઐતિહાસિક બદલાવનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ડિજિટલ, ઇલેક્ટ્રોનિક, વર્ચ્યુઅલ અને ક્લાઉડ આધારિત બેંક રેકોર્ડને કોર્ટમાં કાનૂની પુરાવા તરીકે સ્પષ્ટ માન્યતા આપવાનો છે.
- જૂનો કાયદો કાગળ આધારિત રેકોર્ડ્સ માટે બનાવવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે વર્તમાન સમયમાં મોટાભાગના બેંકિંગ વ્યવહારો ડિજિટલ માધ્યમથી થાય છે.
- આ નવું બિલ કોર્ટ કેસો, તપાસ પ્રક્રિયાઓ અને બેંકિંગ રેકોર્ડને પુરાવા તરીકે રજૂ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને આધુનિક બનાવશે.
ભારત સરકાર દેશના બેંકિંગ કાયદાઓને ડિજિટલ યુગને અનુરૂપ બનાવવા તરફ વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભર્યું છે. લોકસભાએ Bankers' Books Evidence Bill, 2026ને મંજૂરી આપી છે, જે બ્રિટિશ શાસનકાળના 1891ના Bankers' Books Evidence Actનું સ્થાન લેશે. આ કાયદો લગભગ 135 વર્ષથી અમલમાં હતો.
આજના સમયમાં મોટાભાગના બેંકિંગ વ્યવહારો ડિજિટલ રીતે થાય છે. જૂનો કાયદો એવા સમયમાં બનાવાયો હતો જ્યારે તમામ બેંક રેકોર્ડ કાગળ પર રાખવામાં આવતા હતા. હવે નવા બિલ દ્વારા ડિજિટલ, ઇલેક્ટ્રોનિક, વર્ચ્યુઅલ અને ક્લાઉડ આધારિત બેંક રેકોર્ડને કોર્ટમાં માન્ય પુરાવા તરીકે સ્પષ્ટ કાનૂની માન્યતા આપવામાં આવશે.
સામાન્ય બેંક ગ્રાહકો માટે રોજિંદા બેંકિંગમાં કોઈ મોટો ફેરફાર થવાનો નથી. તમે જેમ ઓનલાઈન બેંકિંગ, UPI, નેટ બેંકિંગ અને મોબાઇલ બેંકિંગનો ઉપયોગ કરો છો, તે યથાવત રહેશે.
આ બિલનો મુખ્ય અસરકારક ભાગ કોર્ટ કેસો, તપાસ અને બેંકિંગ રેકોર્ડને કાનૂની પુરાવા તરીકે રજૂ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને આધુનિક બનાવવાનો છે.
સાયબર સુરક્ષા અને ડિજિટલ રેકોર્ડની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ જોગવાઈઓ સામેલ કરવામાં આવી છે.
બિલને લઈને કેટલીક ચિંતાઓ પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે તપાસ દરમિયાન બેંકિંગ માહિતી સુધી પહોંચવાના નિયમો અને ગોપનીયતા (Privacy) સંબંધિત જોગવાઈઓ પર વધુ સ્પષ્ટતા જરૂરી બની શકે છે. જોકે સરકારનું કહેવું છે કે આ સુધારો મુખ્યત્વે ડિજિટલ બેંકિંગ વ્યવસ્થાને કાનૂની રીતે મજબૂત બનાવવા માટે છે.
લોકસભામાં બિલ પસાર થયા બાદ, તે રાજ્યસભાની મંજૂરી અને ત્યારબાદ રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી મળ્યા પછી કાયદો બની શકશે. ત્યારબાદ 1891નો જૂનો કાયદો અધિકૃત રીતે રદ કરવામાં આવશે.
135 વર્ષ જૂના કાયદાને બદલવાનો નિર્ણય ભારતના બેંકિંગ વિભાગને ડિજિટલ યુગ સાથે વધુ સુસંગત બનાવવા માટેનું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. સામાન્ય ગ્રાહકો માટે બેંકિંગ સેવાઓમાં મોટા ફેરફાર નહીં થાય, પરંતુ કોર્ટમાં ડિજિટલ બેંક રેકોર્ડના ઉપયોગ, કાનૂની પ્રક્રિયા અને આધુનિક બેંકિંગ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત આધાર મળશે.
Was this story interesting?
