એક એપીકે ફાઇલથી મચાવ્યો હાહાકાર! ૫,૬૦૦ મોબાઇલ હેક, ₹૧૨૫ કરોડની છેતરપિંડીનું નેટવર્ક ઝડપાયું

દેશમાં સાયબર છેતરપિંડીના વધતા બનાવો વચ્ચે એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે. અહેવાલ મુજબ એક મોટા છેતરપિંડીના નેટવર્કે હજારો લોકોને એક ખાસ પ્રકારની એપીકે ફાઇલ મોકલી હતી. આ ફાઇલ મોબાઇલમાં સ્થાપિત કરાવ્યા બાદ આરોપીઓએ મોટી સંખ્યામાં મોબાઇલમાં ઘૂસણખોરી કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે. જણાવવામાં આવી રહ્યું છે કે આશરે ૩૧ હજાર લોકોને આ ફાઇલ મોકલવામાં આવી હતી અને તેમાંથી લગભગ ૫,૬૦૦ મોબાઇલ અસરગ્રસ્ત થયા હતા. સમગ્ર કૌભાંડમાં આશરે ₹૧૨૫ કરોડની છેતરપિંડી થયાની માહિતી સામે આવી છે.

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર મોબાઇલ વપરાશકર્તાઓ માટે ચેતવણી ઉભી કરી છે કે અજાણી વ્યક્તિ તરફથી મળતી ફાઇલ, સંદેશ અથવા અજાણી કડી પર વિશ્વાસ કરવો કેટલો જોખમી બની શકે છે.

આ કૌભાંડમાં આરોપીઓએ લોકોને સીધા પૈસા મોકલવાનું કહેવાને બદલે એક ખાસ પ્રકારની ફાઇલ મોબાઇલમાં સ્થાપિત કરાવવાનો રસ્તો અપનાવ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે.

આવી ફાઇલ સામાન્ય રીતે મોબાઇલમાં કોઈ એપ્લિકેશન સ્થાપિત કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે. જો વપરાશકર્તા સુરક્ષા ચેતવણીઓને અવગણીને આવી ફાઇલ સ્થાપિત કરે તો આરોપીઓને મોબાઇલમાં રહેલી કેટલીક મહત્વપૂર્ણ માહિતી સુધી પહોંચવાનો માર્ગ મળી શકે છે.

આ કિસ્સામાં પણ હજારો લોકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આશરે ૩૧ હજાર લોકોને આ પ્રકારની ફાઇલ મોકલવામાં આવી હોવાના અહેવાલો છે, જ્યારે ૫,૬૦૦ જેટલા મોબાઇલ અસરગ્રસ્ત થયાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

સાયબર ગુનેગારો ઘણીવાર મોબાઇલ પર અનધિકૃત પ્રવેશ મેળવવા માટે કોઈ ફાઇલ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. જ્યારે વપરાશકર્તા એવી ફાઇલ સ્થાપિત કરી દે છે, ત્યારે ગુનેગારો તેના પર નિયંત્રણ મેળવી શકે છે. આ માટે તેઓ સંદેશો, સંપર્ક નંબર, સૂચનાઓ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ માહિતી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરે છે. કેટલીક વખત તેઓ બેંકિંગ સંદેશો અને એક વખત ઉપયોગમાં લેવાતા ગુપ્ત સંકેતો પણ મેળવી શકે છે.

આ માહિતીનો ઉપયોગ કરીને લોકોના બેંક ખાતામાંથી નાણાં કાઢવાનો પ્રયાસ થઈ શકે છે. સાયબર ગુનાઓની સંખ્યા વધી રહી છે અને હાલ આશરે ₹૧૨૫ કરોડની છેતરપિંડી થયાનો આંકડો સામે આવ્યો છે. જો આ આંકડો સાચો હોય તો આ એક વિશાળ નેટવર્ક હોઈ શકે છે.

સાયબર ગુનેગારો હવે માત્ર એક વ્યક્તિ પર નહીં પણ હજારો લોકોને એકસાથે સંદેશ મોકલીને થોડા લોકોથી પણ મોટી રકમ મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. કોઈ વ્યક્તિથી થોડા હજાર રૂપિયા અને બીજી વ્યક્તિથી વધુ રકમ—આ રીતે ઘણા લોકોની રકમ એકત્ર થઈ શકે છે.

સાયબર છેતરપિંડીમાં સૌથી મહત્વનું હથિયાર ટેકનોલોજી નથી પરંતુ લોકોનો વિશ્વાસ છે. ગુનેગારો બેંક, સરકારી વિભાગ, વીજળી કંપની, નોકરી, વીમા, કુરિયર, પોલીસ અથવા અન્ય જાણીતી સંસ્થાના નામનો ઉપયોગ કરીને લોકોને સંદેશ મોકલે છે. કોઈ સંદેશમાં એવું કહેવામાં આવી શકે છે કે કોઈ દસ્તાવેજ ચકાસવો છે અથવા કોઈ દંડ ભરવાનો છે.

જો વ્યક્તિ ઉતાવળમાં આવી ફાઇલ મોબાઇલમાં સ્થાપિત કરી દે તો છેતરપિંડીનો રસ્તો સરળ બની જાય છે. સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો એવી ફાઇલો સ્થાપિત કરવાની વારંવાર ચેતવણી આપે છે.

ઘણા લોકો તે જાણ્યા વિના જ કોઈ ફાઇલ સ્થાપિત કરી દે છે. અને સંદેશ તો હંમેશા વિશ્વસનીય લાગે છે. તેમાં કોઈ જાણીતી સંસ્થાનું નામ અથવા ચિહ્ન પણ જોડાયેલું હોય છે.

આ કારણે લોકો તેને સાચું માની લે છે. પરંતુ માત્ર એક સંસ્થાનું નામ અથવા ચિહ્ન જોઈને કોઈ સંદેશ સાચો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.

મોબાઇલ હવે માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી. તેમાં બેંકિંગ, ચુકવણી, ફોટા, સંપર્ક નંબર અને ઘણી મહત્વપૂર્ણ માહિતી સંગ્રહિત હોય છે. જો કોઈ ખતરનાક એપ્લિકેશનને જરૂર કરતાં વધારે પરવાનગીઓ આપવામાં આવે તો મોબાઇલની ખાનગી માહિતી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.

ખાસ કરીને બેંક સંબંધિત સંદેશાઓ અને ખાતાની માહિતી સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે તો નાણાકીય નુકસાન થઈ શકે છે. આથી અજાણી ફાઇલ સ્થાપિત કરવી માત્ર મોબાઇલની સુરક્ષા માટે નહીં પરંતુ સીધી રીતે પૈસાની સુરક્ષા માટે પણ જોખમી છે.