ઇઝરાયેલમાં સરકાર રચવા માટે જોડાણની કવાયત તેજ, નાના પક્ષો બની શકે નિર્ણાયક

ઇઝરાયેલની રાજનીતિમાં ફરી એકવાર અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે. તાજેતરની સંસદીય ચૂંટણીમાં કોઈ મુખ્ય રાજકીય જૂથને સ્પષ્ટ બહુમતી મળતી દેખાતી નથી. પરિણામે નવી સરકાર બનાવવા માટે રાજકીય પક્ષો વચ્ચે વાટાઘાટો શરૂ થવાની શક્યતા છે. આ પ્રક્રિયામાં વર્તમાન વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની ભૂમિકા અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વલણ ખાસ ચર્ચામાં છે.

27 ઑક્ટોબર, 2026 ના રોજ યોજાયેલી ચૂંટણીના પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ નેતન્યાહુના લિકુડ પક્ષ અને તેના સહયોગી પક્ષોના જૂથને સંસદની ૧૨૦ બેઠકોમાંથી લગભગ ૫૩ બેઠકો મળવાની શક્યતા છે. બીજી બાજુ, ગાદી આઇઝનકોટના નેતૃત્વ હેઠળના વિરોધી જૂથને લગભગ 48 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. આરબ પક્ષોને કુલ 19 બેઠકો મળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. છતાં, અંતિમ પરિણામો જાહેર થાય ત્યાં સુધી આ આંકડામાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

ઇઝરાયેલની સંસદમાં બહુમતી મેળવવા માટે ઓછામાં ઓછી ૬૧ બેઠકોનું સમર્થન જરૂરી છે. હાલના પ્રાથમિક આંકડા મુજબ નેતન્યાહુના જૂથ પાસે આ સંખ્યા નથી. વિરોધી પક્ષો પણ પોતાના દમ પર બહુમતીથી દૂર દેખાય છે. તેથી આગળની સરકાર કોણની બનશે તે નક્કી કરવું સરળ નથી.

સરકાર બનાવવા માટે વિવિધ પક્ષો વચ્ચે જોડાણ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. પરંતુ અહીં સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે કયા પક્ષો એકબીજાને ટેકો આપવા તૈયાર થશે. આરબ પક્ષો પાસે ૧૯ બેઠકો હોવાનો અંદાજ હોવાથી તેમની ભૂમિકા નિર્ણાયક બની શકે છે. તેમ છતાં, બંને મુખ્ય જૂથોના કેટલાક નેતાઓએ આ પક્ષો સાથે સરકાર બનાવવા અંગે અગાઉ અનિચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચૂંટણી પહેલાં નેતન્યાહુને ટેકો આપ્યો હતો. હવે ચૂંટણીમાં સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળતાં ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલમાં સરકાર બનાવવાના પ્રયાસોમાં મદદ કરવાની શક્યતા અંગે વિચારવાની વાત કરી છે. તેમણે ખાસ કરીને નેતન્યાહુના નેતૃત્વ હેઠળની એકતા સરકાર બનાવવાના સંભવિત વિકલ્પ અંગે વિચારવાની તૈયારી દર્શાવી છે.

એકતા સરકારનો અર્થ એ છે કે અલગ રાજકીય વિચારધારા ધરાવતા પક્ષો દેશનું શાસન કરવા સાથે આવે. આવી સરકાર બને તો નેતન્યાહુને કેટલાક વિરોધી પક્ષોનો ટેકો મેળવવો પડી શકે છે. તેમ છતાં, તેમના મુખ્ય હરીફો અગાઉ નેતન્યાહુના નેતૃત્વ હેઠળ સરકારમાં જોડાવાનો વિરોધ કરી ચૂક્યા છે. તેથી ટ્રમ્પની ભૂમિકા કેટલી અસરકારક સાબિત થશે તે હજી સ્પષ્ટ નથી.નેતન્યાહુ માટે પ્રથમ વિકલ્પ પોતાના વર્તમાન સહયોગી પક્ષો સાથે વાટાઘાટો કરીને જરૂરી બેઠકો મેળવવાનો છે. બીજો વિકલ્પ વિરોધી જૂથના કેટલાક પક્ષો સાથે સમજૂતી કરીને એકતા સરકાર બનાવવાનો છે. પરંતુ બંને માર્ગમાં રાજકીય સમજૂતી અને નેતાઓના વલણમાં ફેરફાર જરૂરી બની શકે છે.

જો કોઈ પક્ષ બહુમતી એકત્રિત કરવામાં સફળ ન થાય, તો લાંબા સમય સુધી વાટાઘાટો થઈ શકે છે. અંતિમ પરિણામો જાહેર થયા પછી ઇઝરાયેલના રાષ્ટ્રપતિ આઇઝેક હર્ઝોગ વિવિધ પક્ષોના નેતાઓ સાથે ચર્ચા કરીને સરકાર બનાવવા માટે પ્રથમ અવસર કોને આપવો તે નક્કી કરશે.