તેલ પુરવઠો ચાલુ રાખવા અમેરિકાનો ખર્ચ, ટ્રમ્પે સહયોગી દેશો પાસે વળતર માગ્યું
By Teri meri bat TeamSeptember 15, 2026 at 4:04 AM1 views
.webp)
Photo: Teri meri bat Team
AI મુખ્ય હાઇલાઇટ્સ
- પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને મહત્વપૂર્ણ માંગ કરી છે.
- ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે જો અમેરિકા હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી તેલનો પ્રવાહ ચાલુ રાખવા માટે સુરક્ષા અને સૈન્ય સહાય પૂરી પાડે છે, તો તેનો ખર્ચ અન્ય દેશોએ અમેરિકાને વળતર સ્વરૂપે ચૂકવવો જોઈએ.
- હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે.
- પર્શિયન અખાતમાંથી બહાર જતા મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલ અને અન્ય ઊર્જા ઉત્પાદનો આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે.
- તેથી આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય તણાવ અથવા અવરોધ સમગ્ર વિશ્વના ઊર્જા બજારને અસર કરી શકે છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હોર્મુઝ જળમાર્ગને લઈને મહત્વપૂર્ણ માંગ કરી છે. ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે જો અમેરિકા હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી તેલનો પ્રવાહ ચાલુ રાખવા માટે સુરક્ષા અને સૈન્ય સહાય પૂરી પાડે છે, તો તેનો ખર્ચ અન્ય દેશોએ અમેરિકાને વળતર સ્વરૂપે ચૂકવવો જોઈએ.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે. પર્શિયન અખાતમાંથી બહાર જતા મોટા પ્રમાણમાં કાચા તેલ અને અન્ય ઊર્જા ઉત્પાદનો આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. તેથી આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારનો સૈન્ય તણાવ અથવા અવરોધ સમગ્ર વિશ્વના ઊર્જા બજારને અસર કરી શકે છે.
ટ્રમ્પ કહે છે કે અમેરિકાને હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર જહાજોની સુરક્ષા માટે સૈન્ય અને ધન ખર્ચવું પડે છે. તેઓ કહે છે કે અમેરિકા જે સૈન્ય અને સાધનો આપે છે તેની સુરક્ષા જે દેશોને લાભ થાય છે તેઓ પણ આ ખર્ચમાં ભાગ આપે જોઈએ.
તેમનો મત એ છે કે હોર્મુઝમાંથી જતો તેલ માત્ર અમેરિકાની જરૂરિયાત માટે નથી. તેલનો મોટો ભાગ એશિયા અને અન્ય વિસ્તારો માટે જાય છે. એટલે તેનો લાભ મેળવતા દેશોએ સુરક્ષા માટે થતો ખર્ચ વહન કરવો જોઈએ.હોર્મુઝ જળમાર્ગ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલો સંકુચિત સમુદ્રી માર્ગ છે. પર્શિયન ખાડીમાં આવેલા મોટા તેલ ઉત્પાદક દેશો માટે આ માર્ગ મહત્વપૂર્ણ છે.
સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત, કુવૈત, કતાર અને ઈરાક જેવા દેશોમાંથી ઊર્જાની નિકાસ માટે આ માર્ગ જરૂરી છે. જો આ માર્ગ લાંબો સમય બંધ રહે તો વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર વિધ્વંસક અસર થઈ શકે છે.
તેલના પુરવઠામાં ઘટાડો થાય તો બજારમાં ભાવ વધી શકે છે. આ ભાવ વધારો પેટ્રોલ, ડીઝલ, પરિવહન ખર્ચ અને ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન પર અસર કરી શકે છે.
હોર્મુઝ જળમાર્ગ દ્વારા પસાર થતી ઊર્જા મુખ્યત્વે એશિયાના દેશો તરફ જાય છે. ચીન, ભારત, જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશો માટે પશ્ચિમ એશિયામાંથી આવતી ઊર્જા ખૂબ મહત્વની છે. આ જળમાર્ગ પર સુરક્ષા ખતરા વધે અને જહાજોને અલગ રસ્તો લેવો પડે તો પરિવહનનો સમય અને ખર્ચ વધી શકે છે. આથી આયાત કરવામાં આવતું તેલ મોંઘું થઈ શકે છે.
ભારત માટે પણ હોર્મુઝ જળમાર્ગની સુરક્ષા ખૂબ મહત્વની છે. ભારત પોતાની ઊર્જાની મોટી માત્રા વિદેશથી આયાત કરે છે. જો પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબી અસ્થિરતા રહે તો ભારતના અર્થતંત્ર પર પ્રભાવ પડી શકે છે.
ટ્રમ્પની માંગ પર અમેરિકાના સહયોગી દેશોની સાથે પણ નવો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે. હોર્મુઝ જળમાર્ગની સુરક્ષા માટે અમેરિકા જે ખર્ચ કરે છે તેમાં અન્ય દેશો કેટલો ફાળ આપે તે વિશે ચર્ચા થઈ શકે છે. કેટલાક દેશો અમેરિકાની સૈન્ય હાજરીને વૈશ્વિક વેપાર અને ઊર્જા સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ માને છે. પરંતુ અન્ય દેશો માને છે કે જળમાર્ગની સુરક્ષા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સંયુક્ત જવાબદારી હોવી જોઈએ.
Was this story interesting?
