નકશામાં જમ્મુ-કાશ્મીર મુદ્દે ફરી વધ્યો વિવાદ

By Teri meri bat TeamSeptember 7, 2026

Photo: Teri meri bat Team

AI Key Highlights

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખના ભૌગોલિક ચિત્રણ અંગેનો લાંબા સમયથી ચાલતો વિવાદ ફરી સપાટી પર આવ્યો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સમર્થનથી બનનારા નવા વૈશ્વિક નકશાના સંદર્ભમાં ભારતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે.
ભારતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે તેની સરહદો, ખાસ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, ભારતના સત્તાવાર નકશા મુજબ જ દર્શાવવા જોઈએ.
આ વિસ્તારો વિશે કોઈપણ ખોટી કે ભ્રામક રજૂઆત ભારત માટે સ્વીકાર્ય નથી.
ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં સમાન ક્ષેત્રફળ દર્શાવતી નવી વિશ્વ નકશા પદ્ધતિને પ્રોત્સાહિત કરતા ઠરાવને સમર્થન આપ્યું હોવા છતાં, તેણે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સમર્થનનો અર્થ કોઈ ચોક્કસ નકશાને સ્વીકારવાનો નથી, પરંતુ તેના પ્રાદેશિક દાવાઓ અને સાર્વભૌમત્વને અકબંધ રાખવાનો છે.

જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ વિશે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો જૂનો વિવાદ ફરી ઊભો થયો છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રના સમર્થનથી બનનારી નવી વિશ્વની નકશા વિશે ભારતનું મંતવ્ય સ્પષ્ટ કરી રહ્યું છે કે દેશની સીમાઓનું ચિત્ર ભારતના અધિકૃત નકશા પ્રમાણે જ હોવું જોઈએ. ભારતે કહ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ વિશે કોઈપણ ખોટી કે ભ્રામક માહિતી સ્વીકાર્ય નથી. પાકિસ્તાનએ ભારતના આ વલણનો કડક વિરોધ કર્યો છે. પાકિસ્તાની પક્ષે ભારતની શરતોને આધારહીન ગણાવી છે. પરિણામે, બંને દેશો વચ્ચે નકશા અને પ્રદેશની અખંડિતતા અંગેની રાજદ્વારી તણાવ ફરી ઉઠી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની મહાસભામાં સમાન ક્ષેત્રફળ દર્શાવતી નવી વિશ્વ નકશા પદ્ધતિને પ્રોત્સાહિત કરતો ઠરાવ ભારતે સમર્થન આપ્યો છે. પરંતુ ભારતે જણાવ્યું છે કે આ સમર્થનનો અર્થ કોઈ ચોક્કસ નકશાને સ્વીકારવું નથી. ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે આવનારા કોઈપણ નવા નકશામાં ભારતના સાર્વભૌમ પ્રદેશને સત્તાવાર ભારતીય નકશા મુજબ દર્શાવવું આવશ્યક છે. ખાસ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અંગે ખોટી કે ભ્રામક રજૂઆત ભારત માટે સ્વીકાર્ય નથી. ભારતનું આ નિવેદન બતાવે છે કે નવી નકશા પદ્ધતિને સમર્થન આપવું અને પોતાના પ્રાદેશિક દાવા અંગેનું વલણ બદલવું—બન્ને અલગ બાબતો છે. જમ્મુ-કાશ્મીર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે લાંબા સમયથી લડત રહેલો મુદ્દો છે. બંને દેશો આ વિસ્તાર પર પોતપોતાનું દાવો કરે છે. આથી આ વિસ્તારનું ચિત્રણ બંને દેશો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની ગયું છે. હાલ ભારતના નિવેદન બાદ પાકિસ્તાન વિરોધ કરે છે. તેઓ ભારતની શરતોને અનિયમિત ગણાવે છે અને પોતાનો વિરોધ ફરીથી દર્શાવે છે. આ માટે બંને દેશોના સંબંધોમાં તણાવ વધી શકે છે. જમ્મુ-કાશ્મીરની સમસ્યા બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી આવી છે. ૧૯૪૭ના વિભાજન બાદ આ વિસ્તાર સંઘર્ષનું કેન્દ્ર બન્યો હતો. બંને દેશો વચ્ચે અનેક યુદ્ધો થયા છે. હાલમાં જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ ભારતના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો છે, જ્યારે કાશ્મીરના કેટલાક વિસ્તારો પર પાકિસ્તાનનું નિયંત્રણ છે. આથી બંને દેશોના નકશામાં આ વિસ્તારનું ચિત્રણ અલગ રીતે કરવામાં આવે છે. બંને દેશો આંતરરાષ્ટ્રીય નકશામાં આ વિસ્તારને કેવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે તેની ખૂબ સાવધાની રાખે છે.નકશો માત્ર ભૌગોલિક માહિતી જ આપતો નથી. તે રાજકીય સંદેશ પણ આપી શકે છે. કોઈ પણ વિસ્તારને કોનો ભાગ માનવામાં આવે છે તે તેની રાજકીય સ્થિતિનું પણ પ્રતિબિંબ આપે છે.ભારત નવા નકશાઓ વિશે પહેલેથી જ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યો છે. તે ઈચ્છે છે કે તેના પ્રદેશ વિશેની સત્તાવાર

Was this story interesting?